Kapsam Geçerliği Notu
Ölçek maddelerinin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır (Kartal & Bardakçı, 2018). Analiz öncesinde veri setinin faktör analizine uygunluğunu belirlemek amacıyla KaiserMeyer-Olkin (KMO) uygunluk katsayısı ve Bartlett küresellik testi kullanılmıştır. Elde edilen KMO değeri 0,871 olup, bu değer örneklem büyüklüğünün faktör analizine uygun olduğunu göstermektedir. Ayrıca Bartlett testi sonucu anlamlı bulunmuş (χ²= 7760,662; p<.001) ve değişkenler arasında yeterli düzeyde ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Açımlayıcı Faktör Analizi neticesinde toplam varyansın %62,48’ini açıklayabilen ve öz değeri 1’den büyük olan 4 faktör ortaya çıkmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda elde edilen dört faktörlü yapının örneklem üzerinde doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA bulguları, modelin bu araştırmada elde edilen verilerle iyi düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/df = 3,11; CFI = 0,956; IFI = 0,955; NFI = 0,911; RMSEA = 0,056). Dört faktörlü yapıya ilişkin faktör yükleri 0,512 ile 0,803 arasında değişmekte olup, bu değerlerin her biri kabul edilebilir düzeydedir. Ölçeğin ayırt ediciliğini test etmek amacıyla madde analizi yapılmıştır. Bu kapsamda, ölçek puanları esas alınarak belirlenen üst %27’lik ve alt %27’lik gruplar arasındaki farkların anlamlılığını belirlemek üzere t-testi uygulanmıştır. Ayrıca, ölçek maddelerinin bireyleri ne ölçüde ayırt edebildiğini ortaya koymak için düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları hesaplanmıştır (Büyüköztürk vd., 2004). Elde edilen t değerleri de analiz edilmiştir; zira t değerlerinin yüksek olması, maddelerin ayırt edicilik düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir (Tavşancıl, 2019). Çözümlemeler sonucunda ölçekte yer alan maddelerin korelasyonlarının 0,439 ila 0,723 arasında, t değerlerinin ise 7,456 ila 14,025 arasında değiştiği görülmüştür. P değeri hesaba katıldığında tüm maddeler için p = .00 olarak verildiği görülmektedir, dolayısıyla tüm maddeler istatistiksel olarak anlamlıdır. MTK (Madde Toplam Korelasyonu) verileri incelendiğinde 0,30’un üzerinde olan korelasyonlar genellikle kabul edilebilir düzeyde görülmektedir, fakat daha yüksek korelasyonlar maddenin teste daha iyi uyum sağladığını göstermektedir.
Ölçek maddelerinin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır (Kartal & Bardakçı, 2018). Analiz öncesinde veri setinin faktör analizine uygunluğunu belirlemek amacıyla KaiserMeyer-Olkin (KMO) uygunluk katsayısı ve Bartlett küresellik testi kullanılmıştır. Elde edilen KMO değeri 0,871 olup, bu değer örneklem büyüklüğünün faktör analizine uygun olduğunu göstermektedir. Ayrıca Bartlett testi sonucu anlamlı bulunmuş (χ²= 7760,662; p<.001) ve değişkenler arasında yeterli düzeyde ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Açımlayıcı Faktör Analizi neticesinde toplam varyansın %62,48’ini açıklayabilen ve öz değeri 1’den büyük olan 4 faktör ortaya çıkmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda elde edilen dört faktörlü yapının örneklem üzerinde doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA bulguları, modelin bu araştırmada elde edilen verilerle iyi düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/df = 3,11; CFI = 0,956; IFI = 0,955; NFI = 0,911; RMSEA = 0,056). Dört faktörlü yapıya ilişkin faktör yükleri 0,512 ile 0,803 arasında değişmekte olup, bu değerlerin her biri kabul edilebilir düzeydedir. Ölçeğin ayırt ediciliğini test etmek amacıyla madde analizi yapılmıştır. Bu kapsamda, ölçek puanları esas alınarak belirlenen üst %27’lik ve alt %27’lik gruplar arasındaki farkların anlamlılığını belirlemek üzere t-testi uygulanmıştır. Ayrıca, ölçek maddelerinin bireyleri ne ölçüde ayırt edebildiğini ortaya koymak için düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları hesaplanmıştır (Büyüköztürk vd., 2004). Elde edilen t değerleri de analiz edilmiştir; zira t değerlerinin yüksek olması, maddelerin ayırt edicilik düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir (Tavşancıl, 2019). Çözümlemeler sonucunda ölçekte yer alan maddelerin korelasyonlarının 0,439 ila 0,723 arasında, t değerlerinin ise 7,456 ila 14,025 arasında değiştiği görülmüştür. P değeri hesaba katıldığında tüm maddeler için p = .00 olarak verildiği görülmektedir, dolayısıyla tüm maddeler istatistiksel olarak anlamlıdır. MTK (Madde Toplam Korelasyonu) verileri incelendiğinde 0,30’un üzerinde olan korelasyonlar genellikle kabul edilebilir düzeyde görülmektedir, fakat daha yüksek korelasyonlar maddenin teste daha iyi uyum sağladığını göstermektedir.