Ana İçeriğe Atla
Ölçek Kataloğu

Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği

Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme, Fen ve Teknoloji Eğitimi alanında Farkındalık, Çevresel Önem değerlendirmek amacıyla kullanılan Geliştirme türünde akademik bir ölçektir.

Yayında
Uzman Aydın SELLİOĞ profil fotoğrafı
Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği
Geliştirme Açık Kaynak Yayında Sorumlu yazar doğrulandı
"Ölçek bilgileri kaynak taramasıyla oluşturulmuş, yazar/sorumlu yazar doğrulamasına açıktır."
Unvan Uzman
Kurum Mersin Üniversitesi
Dil Türkçe
Hedef Grup 9-18
Likert Tipi 4'li
Açık Madde 17
Eklenme 03.07.2026
Görüntülenme 36
Kod OLK-000991
Paylaşım Kartı
Ölçek detay sayfası QR kodu

QR ile aç

surdurulebilir-enerjiye-yonelik-farkindalik-olcegi

Detay bağlantısını hızlı paylaşım için kullanın.

Kayıt kaynağı ve hak sahipliği
Açık kaynak kaydı

Bu kayıt, kamuya açık bibliyografik bilgilerden oluşturulmuş olabilir. Ölçek maddeleri, tam formu ve telif kapsamındaki içerikler yalnızca açık yetki varsa paylaşılır.

Hak sahibiyseniz bilgi düzeltme, yazarlık/sahiplik doğrulama veya yayından kaldırma talebi oluşturabilirsiniz.

17
Toplam Madde
4
Form / Alt Boyut
36
Sayfa Görüntülenmesi

Temel ve Kaynak Bilgileri

Diğer
Ölçek Türü
Geliştirme
Dil
Türkçe
Yaş Aralığı
9-18
Kaynak Yılı
2024
Açıklama

Ölçek bilgileri kaynak taramasıyla oluşturulmuş, yazar/sorumlu yazar doğrulamasına açıktır.

Ölçülen Özellikler
Farkındalık Çevresel Önem Enerji Verimliliği ilgi Olumsuz Algılar Sürdürülebilir Enerji Sürdürülebilir Enerji Farkındalığı Yenilenebilir Enerji Algısı Çevresel Önem, Enerji Verimliliği, Farkındalık, ilgi, Olumsuz Algılar, Sürdürülebilir Enerji, Sürdürülebilir Enerji Farkındalığı, Yenilenebilir Enerji Algısı
Uygulanabilir Gruplar
10-14 Yaş arası Ortaokul Öğrencileri 14-18 Yaş Grubu Lise Öğrencileri 3. ve 4. sınıf öğrenciler Lise 9-10-11-12. Sınıf Öğrencileri Ortaokul 5-6-7-8.Sınıf Öğrencileri
Ana Araştırma Alanları
Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme Fen ve Teknoloji Eğitimi Ölçme ve Değerlendirme Fizik Eğitimi
Alt Alanlar
-
Dergi
SÜRDÜRÜLEBİLİR ENERJİYE YÖNELİK FARKINDALIK ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Yazarlar

2 kayıt

Yapı ve Maddeler

17 madde
1 Hiçbir Zaman 2 Ara Sıra 3 Genellikle 4 Her Zaman
  • 9.
    Sürdürülebilir enerji kullanımının tanıtımında gönüllü çalışmak isterim.
  • 11.
    Sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelik etkinliklerde görev almak isterim.
  • 12.
    Sürdürülebilir enerji kaynaklarının kullanımı konusunda verilen eğitimlere katılmak isterim.
  • 16.
    Gelecekte sürdürülebilir enerji sektöründe kariyer yapmak isterim.
  • 7.
    Sürdürülebilir enerji kaynaklarının kullanımı iklim değişikliği ile mücadelede gereksizdir.
    Ters
  • 13.
    Sürdürülebilir enerji uygulamaları, canlı çeşitliliğinin azalmasına sebep olur.
    Ters
  • 14.
    Sürdürülebilir enerji uygulamaları sağlığımıza zarar verir.
    Ters
  • 17.
    Sürdürülebilir enerji farkındalığına yönelik reklamlar (kamu spotları) zaman kaybıdır.
    Ters
  • 1.
    Evimizde enerji tasarrufu sağlamak için enerji verimli aydınlatma sistemleri kullanmaya dikkat ederiz.
  • 2.
    Benim için, sürdürülebilir enerjinin çevresel etkilerini anlamak ve önemini kavramak çok değerlidir.
  • 3.
    Enerji tasarrufu cihazlarını kullanarak çevreye daha az zarar veririm.
  • 4.
    Evde geri dönüşümlü malzemeler kullanmaya özen gösteririm.
  • 5.
    Enerji tasarrufu sağlayan cihazları öğrenmeye çalışırım.
  • 6.
    Sürdürülebilir enerji uygulamaları geri dönüşümü teşvik eder.
  • 8.
    Ülkemizin gelişmesi için enerji üretimi ve kullanımında sürdürülebilir kaynaklara öncelik vermek gereklidir.
  • 10.
    Sürdürülebilir enerji kaynaklarının kullanımı iklim değişikliği ile mücadeleye katkı sağlar.
  • 15.
    Sürdürülebilir enerji kaynakları, havamızın temiz olmasını sağlar.

Likert ve Puanlama

Likert Sayısı
4
Likert Tipi
4'li
Min Puan
17.00
Max Puan
68.00
1 Hiçbir Zaman
2 Ara Sıra
3 Genellikle
4 Her Zaman
Yüksek Puan Anlamı

-

Düşük Puan Anlamı

-

Puan Yorumlama
Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği, dört faktörden oluşmakta olup toplam 17 madde içermektedir. Ölçekten elde edilen puanlar, her bir faktör bazında değerlendirilmektedir. Birinci ve ikinci faktör, 4 ile 16 puan aralığında; üçüncü faktör, 6 ile 24 puan aralığında; dördüncü faktör ise 3 ile 12 puan aralığında değerlere sahiptir. Ölçekten elde edilen puanların yüksek olması, öğrencilerin sürdürülebilir enerjiye olan farkındalıklarının arttığını göstermektedir.

Psikometri

Genel Güvenirlik (Ölçek Geneli)

Örneklem (N)
801
Cronbach Alpha (α)
0.790
McDonald's Omega (ω)
-
Test-Tekrar Test
-
Diğer Güvenirlik

Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği’nin güvenirliği iç tutarlılık katsayıları üzerinden incelenmiştir. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi aşamasında tabakalı alfa güvenirlik katsayısı 0,791 olarak hesaplanmıştır. Çok boyutlu ölçeklerde toplam puanın güvenirliğini değerlendirmede tabakalı alfa katsayısının kullanılması uygun görüldüğünden, bu değer ölçeğin genel güvenirliğine ilişkin önemli bir kanıt sunmaktadır. Doğrulayıcı faktör analizi aşamasında ölçeğin genel Cronbach alfa katsayısı 0,79, birleştirici güvenirlik katsayısı ise 0,94 olarak bulunmuştur. Alt boyutlar bakımından Cronbach alfa katsayıları İlgi için 0,861, Olumsuz Algılar için 0,847, Enerji Verimliliği için 0,717 ve Çevresel Önlem için 0,590’dır. Bununla birlikte, elde edilen genel bulgular ölçeğin ortaokul ve lise öğrencilerinin sürdürülebilir enerji farkındalığını belirlemede yeterli düzeyde güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Alt Boyut Güvenirlikleri ve Yakınsak Geçerlik

- İlgi
Güvenirlik
Alpha (α)
0.861
Güvenirlik
Omega (ω)
-
Güvenirlik
CR (Bileşik Güvenirlik)
0.900
Yakınsak Geçerlik
AVE (Ortalama Açıklanan Varyans)
0.690
Olumsuz Algılar
Güvenirlik
Alpha (α)
0.847
Güvenirlik
Omega (ω)
-
Güvenirlik
CR (Bileşik Güvenirlik)
0.880
Yakınsak Geçerlik
AVE (Ortalama Açıklanan Varyans)
0.650
Enerji verimliliği
Güvenirlik
Alpha (α)
0.717
Güvenirlik
Omega (ω)
-
Güvenirlik
CR (Bileşik Güvenirlik)
0.780
Yakınsak Geçerlik
AVE (Ortalama Açıklanan Varyans)
0.490
Çevresel Önem
Güvenirlik
Alpha (α)
0.590
Güvenirlik
Omega (ω)
-
Güvenirlik
CR (Bileşik Güvenirlik)
0.730
Yakınsak Geçerlik
AVE (Ortalama Açıklanan Varyans)
0.490

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA)

KMO
0.890
Bartlett
5,374.033
Açıklanan Varyans
%58.64
AFA Sonucu
-

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)

χ²/sd
1.750
RMSEA
0.040
CFI
0.970
TLI / NNFI
0.970
GFI
0.940
NFI
0.940
RMR
0.046
DFA Sonucu
-

Kapsam Geçerliği

Kapsam Geçerliği Notu
Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği’nin geçerliğine ilişkin kanıtlar kapsam ve yapı geçerliği temelinde ortaya konulmuştur. Ölçeğin kapsam geçerliğini belirlemek amacıyla oluşturulan 71 maddelik taslak form, Davis tekniği kullanılarak uzman görüşüne sunulmuş ve kapsam geçerlik indeksi 0,95 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi yapılmış; analiz öncesinde doğrusallık, çoklu bağlantı, örneklem yeterliği, kayıp veri, normallik ve faktörlenebilirlik varsayımları test edilmiştir. AFA sonucunda toplam varyansın %58,64’ünü açıklayan dört faktörlü ve 17 maddelik bir yapı elde edilmiştir. Elde edilen bu yapının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi gerçekleştirilmiş; χ²/df=1,75, RMSEA=0,04, RMR=0,046, NFI=0,94, NNFI=0,97, CFI=0,97 ve GFI=0,94 değerleri modelin iyi ve kabul edilebilir uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca yakınsak ve ıraksak geçerlik kapsamında AVE, CR, MSV ve ASV değerleri incelenmiş; tüm faktörlerde CR değerlerinin 0,70’in üzerinde olduğu, AVE>MSV ve MSV>ASV koşullarının sağlandığı belirlenmiştir. Bu bulgular, ölçeğin hem faktör yapısı bakımından hem de alt boyutların birbirinden ayrışması açısından geçerli bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği’nin geçerlik kanıtları kapsam geçerliği, yapı geçerliği, yakınsak geçerlik ve ıraksak geçerlik analizleriyle sunulmuştur. Kapsam geçerliği Davis tekniğiyle incelenmiş ve kapsam geçerlik indeksi 0,95 olarak hesaplanmıştır. Yapı geçerliği için önce 439 öğrenciden elde edilen verilerle Açımlayıcı Faktör Analizi yapılmış; KMO değeri 0,89, Bartlett testi χ²(741)=5374,033; p<0,05 bulunmuştur. AFA sonucunda toplam varyansın %58,64’ünü açıklayan dört faktörlü ve 17 maddelik yapı elde edilmiştir. Daha sonra 362 öğrenciden elde edilen verilerle Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmış; χ²/sd=1,75, RMSEA=0,04, RMR=0,046, NFI=0,94, NNFI=0,97, CFI=0,97 ve GFI=0,94 değerleri hesaplanmıştır. Yakınsak ve ıraksak geçerlik için AVE, CR, MSV ve ASV değerleri incelenmiştir. CR değerlerinin tüm faktörlerde 0,70’in üzerinde olması, AVE değerlerinin MSV’den büyük olması ve MSV değerlerinin ASV’den büyük olması, ölçeğin yapı geçerliğini desteklemektedir.
Not: Ölçek dört dereceli Likert tipindedir. Cevap seçenekleri “Her Zaman”, “Genellikle”, “Ara Sıra” ve “Hiçbir Zaman” biçimindedir. Puanlama Her Zaman=4, Genellikle=3, Ara Sıra=2 ve Hiçbir Zaman=1 şeklindedir. Olumsuz Algılar boyutunda yer alan 7., 13., 14. ve 17. maddeler ters puanlanmaktadır. Ölçek toplam 17 maddeden ve dört alt boyuttan oluşmaktadır: İlgi, Olumsuz Algılar, Enerji Verimliliği ve Çevresel Önem. İlgi ve Olumsuz Algılar boyutları 4–16, Enerji Verimliliği boyutu 6–24, Çevresel Önem boyutu 3–12 puan aralığında değerlendirilmektedir. Toplam teorik puan aralığı 17–68’dir. Ölçekten alınan yüksek puan, öğrencilerin sürdürülebilir enerji farkındalığının yüksek olduğunu göstermektedir. Makalede McDonald omega, test–tekrar test, iki yarı güvenirliği, SRMR, IFI, AGFI, AIC ve BIC değerleri raporlanmamıştır.

APA 7 Atıf

Sellioğ, A., & Uzun, N. B. (2024). Sürdürülebilir Enerjiye Yönelik Farkındalık Ölçeği geliştirme çalışması. R. L. Allembe & A. Siddiqui (Ed.), Tokyo Summit – 9 International innovative studies & contemporary scientific research congress içinde (ss. 498–516). IKSAD Publications.

Kullanım ve Künye

Kullanım Bilgileri

Kullanım İzni Serbest
Kullanım Kısıtı -
Aktif Durum Aktif

İletişim ve Onay

Sorumlu Yazar Aydın SELLİOĞ
İletişim E-posta Gizli
Onay Tarihi 03.07.2026 20:32
Red Tarihi -

Yetki Politikası

İzin Politikası İzin Yetkili Yazar veya Sistem Yöneticisi
Uyuşmazlık Yönetimi Yönetici Denetimli
Tüm Yazar Onayı Zorunlu Değil
İzin Kararı Verebilecekler
Aydın SELLİOĞ

Kullanım Politikası Özeti

Ölçek, belirtilen atıf ve kaynak koşulları korunarak kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hata Bildir